لقد أرسلنا رسلنا بالبیّنات و أنزلنا معهم الکتاب و المیزان لیقوم النّاس بالقسط


از نظر اسلام اگر کسی بخواهد خودش را تربیت کند، اولین شرط، مشارطه است؛
یعنی اول انسان باید با خودش قرارداد امضا کند. روی کاغذ با خودشان شرط می‏کنند و پیمان می‏بندند که این‏گونه باشم، چون اگر مشارطه نشود و اول انسان با خودش قرارداد نبندد، موارد را مشخص نکند و برای خودش برنامه قرار ندهد، نمی‏داند چگونه از خودش مراقبه کند.
مثلا اول با خودش یک قرارداد می‏بندد که خوراک من این جور باشد، خواب من این جور باشد، سخن من این جور باشد، کاری که باید برای زندگی‏ خودم بکنم این جور باشد، کاری که باید برای خلق خدا بکنم این جور باشد، وقت من این جور باید تقسیم بشود. این‏ها را در ذهن خودش مشخص می‏کند، یا روی کاغذ می‏آورد و امضا می‏کند، و با خودش پیمان می‏بندد که بر طبق‏ این برنامه عمل بکند.
مرحله‏ی دوم مراقبه است؛ یعنی همیشه از خودش مراقبت می‏کند که همین طوری‏ که پیمان بسته رفتار بکند.
مرحله سوم محاسبه است؛ در هر شبانه روز یک دفعه از خودش‏ حساب می‏کشد که آیا مطابق آنچه که پیمان بستم عمل کردم؟ آیا از خود مراقبت کردم یا نکردم؟
در مرحله‏ی بعد اگر عمل کرده بود، شکر و سپاس الهی و سجده‏ی‏ شکر می‌کند؛ اگر عمل نکرده بود و اگر کم تخلف کرده باشد مرحله‏ی «معاتبه» است (یعنی‏ خود را ملامت کردن)؛ اگر زیاد تخلف کرده باشد مرحله‏ی «معاقبه» است (یعنی خود را عقوبت کردن)، که آن عقوبت‏ کردن‏ها با روزه‏ها و با کارهای خیلی سخت برخود تحمیل کردن و مجازات کردن‏ خود است.
این‏ها از اصول مسلّم اخلاق و تربیت اسلامی است.

+ نمودار +

*برگرفته از کتاب تعلیم و تربیت در اسلام شهید مطهری

+ علیرضا عالمی || یکشنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۳٩٠ساعت ۱٠:۳۳ ‎ق.ظ || نظر